PPWR: wat elke drukker moet weten

This article has been published in Dutch language only.

Een beknopte PPWR samenvatting voor drukkers van etiketten & verpakkingen

-> WAT IS PPWR?

De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) is de nieuwe EU-verordening die alle regels rond verpakkingen binnen de unie harmoniseert.
- In werking: 11 februari 2025
- Toepassing: vanaf 12 augustus 2026
- Geldt voor: alle verpakkingen en verpakkingsafval, alle materialen
- Belangrijk: dit is een verordening (geen richtlijn) → direct bindend in alle EU-landen.
-> KERNIMPACT VOOR DRUKKERIJEN

Voor drukkerijen zit de impact vooral in:
- ontwerp van etiketten en verpakkingen
- materiaalkeuze en inkten
- informatie / labeling
- samenwerking met klanten (producenten)
-> BELANGRIJKSTE VERPLICHTINGEN (praktisch vertaald)
1. Recyclebaarheid wordt leidend (design-for-recycling)
  - Alle verpakkingen moeten:
    - recyclebaar zijn tegen 2030
    - ontworpen zijn voor sortering en recycling op schaal (vanaf 2035)
  - Voor drukkerijen betekent dit:
    - Vermijd combinaties die niet te scheiden zijn (bijv. multilayer labels opgebouwd uit verschillende materialen)
    - Kies inkten/lakken die recycling niet verstoren
    - Let op:
      - wash-off lijmen
      - de-inking compatibiliteit
      - mono-material oplossingen
2. Beperking van schadelijke stoffen
  Verpakkingen moeten:
  - zo min mogelijk gevaarlijke stoffen bevatten
  - veilig zijn voor mens en milieu
    Concreet:
    - Inkten, coatings en lijmen worden kritischer beoordeeld
    - Zware metalen en bepaalde additieven worden beperkt
3. Minimalisatie van verpakking (en dus ook bedrukking)
  Er komt druk op:
  - oververpakking vermijden
  - volume en gewicht minimaliseren
  - Voor drukwerk betekent dit:
    - Minder decoratieve lagen / sleeves zonder functie
    - Kritische blik op full-body labels
    - Verplichte informatie en labeling
4. PPWR introduceert:
  - geharmoniseerde labels en markeringen
  - betere informatie voor consumenten over:
    - recyclebaarheid
    - hergebruik
  - Voor ontwerpers en drukkerijen betekent dit:
    - Meer gestandaardiseerde pictogrammen
    - Mogelijk:
      - QR-codes / digitale paspoorten
      - uniforme EU-symbolen
5. Recyclability performance classes (vanaf 2030)
  - Verpakkingen krijgen: scores/klassen voor recyclebaarheid
  - Gevolg voor drukkerijen:
    - Slecht recyclebare etiketten/verpakkingen worden:
      - duurder
      - of verboden op termijn
6. Recycled content / aandeel hergebruikte materialen (indirect effect)
  - Er komen doelen voor: gerecyclede content in plastic verpakkingen
  - Impact voor drukkerijen:
    - Werken met: gerecyclede folies/papers
    - Let op: printkwaliteit vs. materiaalvariatie
7. Hergebruik & refill systemen
  PPWR stimuleert:
  - herbruikbare verpakkingen
  - refill-systemen
  - Voor etiketten betekent dit:
    - Labels moeten verwijderbaar zijn
    - Labels moeten meerdere cycli aankunnen
  - Nieuwe marktkansen:
    - duurzame labels
    - herbruikbare verpakkingsdecoratie
8. Verbod op bepaalde single-use toepassingen
  Voorbeelden:
  - kleine wegwerpverpakkingen (zoals sachets) worden beperkt
  - Impact voor drukkerijen:
    - Minder volume in bepaalde segmenten
    - Verschuiving naar:
      - bulk
      - herbruikbaar
9. Data, rapportage en ketenverantwoordelijkheid
  PPWR vereist:
  - uitgebreide data over verpakkingen en afvalstromen
  - Impact voor drukkerijen:
    - Leveranciersrol wordt belangrijker:
    - materiaaldata
    - specificaties
  - Verwacht:
    - meer vragen van klanten (producenten)
-> STRATEGISCHE GEVOLGEN VOOR DE DRUKKERIJ
1. Technisch
  - Overstap naar:
    - recyclebare inkten
    - wash-off adhesives
    - Testen met recyclers wordt cruciaal
2. Commercieel
  - Klanten gaan eisen:
    - “PPWR-proof” verpakkingen
  - Kansen:
    - adviesrol
    - eco-design
3. Compliance
  Niet voldoen = product mag EU-markt niet op
-> BELANGRIJKSTE DEADLINES

Jaar Wat
2025 – Inwerkingtreding
2026 – Toepassing
2030 – Alles recyclebaar + labels
2035 – Recyclebaar op schaal
2038+ – Strengere eisen
->WAT MOET JE ALS DRUKKER NU METEEN GAAN DOEN?

Kort en praktisch
- Check je portfolio:
  - welke labels zijn niet recyclebaar?
  - Werk met leveranciers:
    - inkten / lijmen / substraten
  - Investeer in:
    - “design-for-recycling” kennis
  - Bereid klanten voor:
    - advies + alternatieven
  - Volg:
    - EU labeling standaarden (in ontwikkeling)
SAMENVATTING IN ÉÉN ZIN

PPWR maakt van verpakkingsdruk geen esthetische keuze meer, maar een technisch gereguleerde schakel in de circulaire economie.

PPWR-checklist voor flexo & digitaal drukkerijen

1. ALGEMEEN (geldt voor beide)

Gebruik dit als je basiscontrole:

Design & materiaal

Gebruik je mono-materialen waar mogelijk (bijv. PE op PE, PP op PP)?
Vermijd je niet-scheidbare combinaties (laminaten zonder scheiding)?
Zijn labels verwijderbaar of recyclebaar samen met verpakking?

Recyclebaarheid

Zijn je inkten de-inkable (verwijderbaar in recyclingproces)?
Gebruik je wash-off lijmen waar vereist?
Heb je getest met een recycler of richtlijnen (bijv. RecyClass)?

Chemie & veiligheid

Voldoen inkten/coatings aan beperkingen op schadelijke stoffen?
Vermijd je:
- zware metalen
- problematische pigmenten
Heb je SDS en compliance data beschikbaar voor klanten?

Labeling & informatie

Kun je EU-gestandaardiseerde symbolen printen?
Kun je werken met:
- QR-codes
- digitale productpaspoorten (DPP)?
Is je printkwaliteit geschikt voor scanbare codes op gerecyclede materialen?

Data & klantvragen

Kun je klanten voorzien van:
- materiaalsamenstelling
- recyclebaarheidsinfo
Heb je een intern PPWR-dossier per product?

FLEXO DRUKKER – SPECIFIEKE CHECKLIST

Inkten & lakken

Gebruik je low-migration inkten (zeker voor food)?
Zijn je inkten compatibel met:
- recycling (de-inking)
- specifieke stromen (PET, HDPE, PP)?
Vermijd je overmatig dekkende full-body prints?

Techniek & opbouw

Beperk je:
- zware inktdekking
- multi-layer coatings
Gebruik je waar mogelijk:
- watergedragen inkten
- UV-systemen met bewezen recyclebaarheid?

Labels & lijmen

Gebruik je:
- wash-off adhesives voor PET-flessen?
Zijn je labels:
- niet storend voor NIR-sortering?
Vermijd je:
- metallized labels (tenzij compatibel getest)

Typische risico’s (flexo)

Shrink sleeves die recycling verstoren
Donkere/zwart dominante prints (NIR detectie probleem)
Laminaten zonder scheidingsmogelijkheid

DIGITAAL DRUKKER – SPECIFIEKE CHECKLIST

Inkten & toners

Werk je met inkten die:
- recyclebaar zijn verklaard?
Zijn je inkten getest op:
- de-inking
- migratie (indien food)?

Variabele data & labeling (groot voordeel!)

Benut je digitaal voor:
- variabele recyclinginformatie
- unieke QR-codes / DPP?
Kun je makkelijk schakelen naar:
- nieuwe EU-labelstandaarden?

Substraten

Gebruik je:
- gecertificeerde recyclebare films/papers?
Test je printkwaliteit op:
- gerecyclede materialen (die variabeler zijn)?

Opbouw & lagen

Vermijd je:
- te zware toner/inktlagen?
Controleer je:
- hechting vs. verwijderbaarheid (balans!)

Typische risico’s (digitaal)

Toner die moeilijk te verwijderen is bij recycling
Inktlagen die sortering verstoren
Onvoldoende validatie (digitale technieken zijn nieuwer → minder data beschikbaar)

BELANGRIJKE PPWR “SHOWSTOPPERS”

Als je hier niet aan voldoet, krijg je problemen:

Niet recyclebaar ontwerp → verbod vanaf 2030
Verstorende labels (bijv. sleeves zonder perforatie)
Geen data/compliance info richting klant
Gebruik van verboden stoffen

SNELLE WINST (hoogste impact, laagste moeite)

Voor beide druktechnieken:

Stap over op wash-off adhesives
Vermijd full-body donkere prints
Gebruik mono-material label + verpakking
Werk met leveranciers die recyclebaarheid aantonen
Bouw een PPWR-adviesrol richting klanten

STRATEGISCH INZICHT

Flexo en digitaal krijgen een eigen rol:

Flexo → optimaliseren van bestaande volumes (efficiënt + regel-conform)
Digitaal → sleutelrol in:
- variabele labeling
- digitale “paspoorten”
- kleine duurzame runs

De combinatie wordt belangrijker dan de keuze tussen flexo of digitaal.

SAMENVATTING

Als drukker moet je
van : “mooi en foutloos labels en verpakkingen printen”
naar: “producten printen die recyclebaar, regel-conform en aantoonbaar duurzaam zijn”

De gehele PPWR verordening no. 2025/40 van het Europese Parlement en de Raad, in het nederlands, vind je hier.

En de bevesting (Guidance) door de Europese Commissie van maart 2026 staat in een Annex die je hier in het engels kunt terugvinden.